Arco_da_Rua_Augusta_durante_a_construção,_c._1862-1873

Łuk triumfalny na Placu Handlowym

Spoglądając na Plac Handlowy (Praça do Comércio, zwanym również Terreiro do Paço) w Lizbonie, trudno byłoby się domyślić, że jeden z jego najbardziej charakterystycznych elementów – łuk triumfalny, bynajmniej nie jest dziełem (tak jak cała reszta placu) architekta zatrudnionego przez markiza Pombala. W przeciwieństwie do sąsiednich budynków, pompatyczny i dekoracyjny szczyt łuku, ukończony został dopiero sto lat później,  w drugiej połowie XIX w.

 

Kiedy po tragicznym w skutkach trzęsieniu ziemi w 1755 r., większa część Lizbony praktycznie przestała istnieć, ówczesny kanclerz, w późniejszym czasie obdarzony tytułem markiza de Pombal, podjął decyzję nie o jej odbudowie, lecz o budowie praktycznie nowego miasta. Centralnym miejscem, wieńczącym nowo wybudowaną, nowoczesną dzielnicę Baixa, został Plac Handlowy. Już w zamyśle głównego architekta Baixy, Eugenio dos Santosa (1711 – 1760 r.) przejście z placu na Rua Augusta, miało posiadać łuk triumfalny. Masywne kolumny po obu stronach wejścia, zamontowane zostały w roku 1815 i w takim stanie ten fragment placu pozostał aż do roku 1845, kiedy to kolumny zwieńczone zostały gzymsem.

Ostatecznie w wyniku rozpisanego konkursu, swój dzisiejszy wygląd łuk (zwany Arco da Rua Augusta – Łukiem Ulicy Augusta) uzyskał w roku 1873. Widnieje na nim herb Portugalii, oraz grupa alegorycznych rzeźb, przedstawiających Chwałę, Męstwo i Umysł. Cztery rzeźby widniejące poniżej, to postaci zasłużone dla portugalskiej historii: wspomniany już markiz de Pombal, Vasco da Gama, Wiriatus i Nuno Álvares Pereira (więcej informacji o nim znajdziecie pod tym linkiem). Oprócz tego na łuku znalazły się jeszcze figury przedstawiające alegorię głównych portugalskich rzek: Tagu i Douro.

Łuk w trakcie konstrukcji, rok 1854, źródło: Wikipedia

 

Zdjęcie autorstwa Wenceslau Cifka z ok. 1855 r., pokazujące prace nad zwieńczeniem łuku

 

Łuk w roku 1862, ozdobiony z okazji małżeństwa króla Ludwika I, źródło: Wikipedia

Całość robi naprawdę imponujące wrażenie. Łączna wysokość łuku to 30 m, największa figura (Chwały) ma ok. 7 m wysokości. Od strony Rua Augusta szczyt łuku wieńczy ogromny zegar. Od 2013 r. udostępniono szczyt łuku dla zwiedzających. Dociera się do niego za pomocą windy oraz stromych schodów. Wstęp kosztuje 2,50 €