rua da junqueira

Rua da Junqueira w Lizbonie

Dzisiaj chciałbym zaprosić Was na spacer jedną z lizbońskich ulic, którą zazwyczaj przemierzamy szybko klimatyzowanym tramwajem numer 15, jadąc z z lub do jednego z najczęściej odwiedzanych zabytków w tym mieście – klasztoru Hieronimitów w Belém. Rua da Junquieira, bo to o niej mowa, jest moim zdaniem jedną z najbardziej (niesłusznie) niedocenianych przez turystów ulic w tym mieście.

 

Jej nazwa doskonale przypomina o tym, iż region ten dopiero stosunkowo niedawno stał się częścią lizbońskiego organizmu miejskiego. Słowo junco od którego ona pochodzi, oznacza bowiem sitowie, występujące tutaj obficie w czasach średniowiecza. Warto też dodać, choć trudno to sobie patrząc na tę mocno zabudowaną dzielnicę wyobrazić, że kiedyś rzeka Tag była nieco szersza i z tego powodu ów teren należał do dość podmokłych. Ciekawostką sięgającą czasów prehistorycznych, są znajdujące się w dzielnicy Ajuda (a dokładniej tutaj) formacje geologiczne – Groty Suchej Rzeki (Grutas do Rio Seco).

 

foto: http://bloguedelisboa.blogs.sapo.pt/gruta-do-rio-seco-e-um-geomonumento-de-56301

 

foto: http://bloguedelisboa.blogs.sapo.pt/gruta-do-rio-seco-e-um-geomonumento-de-56301

 

Wracajmy jednak do czasów nieco bardziej nam współczesnych. Dzisiejsza Rua da Junqueira położona jest w dwóch lizbońskich dzielnicach – Alcântara i Belém. Na przestrzeni wieków miejsce to stało się popularne wśród portugalskiej arystokracji, która budowała tu swoje pałace. Nazwa Rua da Junqueira pojawiła się po raz pierwszy w XVIII w.

 

Zobaczmy, jakie interesujące obiekty mijamy, poruszając się tą ulicą, lub w jej najbliższym otoczeniu:

 

foto: http://aps-ruasdelisboacomhistria.blogspot.com

 

 

Palácio dos Condes da Ribeira Grande

 

Od tego pałacu rozpoczęły się moje poszukiwania odnośnie tej obecnie niewątpliwie uśpionej, aczkolwiek posiadającej ogromny potencjał turystyczny ulicy. Okazało się, że był on kiedyś własnością moich znajomych, którzy to właśnie zwrócili moją uwagę na inne, godne uwagi obiekty położone w bezpośrednim sąsiedztwie. Wzniesiony na początku XVIII w., swoją fasadą nawiązuje do królewskiej rezydencji w Queluz. Urodził się w nim D. João da Câmara, jeden z najbardziej znanych portugalskich dramaturgów w XIX w., który był pierwszym Portugalczykiem nominowanym (w 1901 r.) do Literackiej Nagrody Nobla. Niestety od jakiegoś już czasu pałac niszczeje, co zresztą jest coraz bardziej widoczne również na zewnątrz. Istniał plan przekształcenia go w luksusowy hotel i centrum sztuki nowoczesnej, niestety kryzys ekonomiczny zablokował ten projekt.

 

foto: lisbonlux.com

 

 

Palácio Burnay (Pałac Patriarchów)

 

Budowany pomiędzy 1701 i 1734, użytkowany był przez hrabiowską rodzinę Burnay. Przez wiele lat był również siedzibą Patriarchów Lizbony. Obecnie urzędują tutaj dwie instytucje: Universidade Técnica de Lisboa, i Instituto de Investigação Científica Tropical.

 

 

 

Palacio Burnay.jpg
foto: wikipedia

foto: http://www.pbase.com

 

 

Hospital Egaz Moniz

 

Pod numerem 126 znajdziemy cały kompleks budynków, położony w cofniętym od ulicy ogrodzie, w którym obecnie mieści się zespół szpitalny, z najbardziej znanym Hospital Egaz Moniz. W 1919 r. państwo portugalskie nabyło stojącą tu Quinta do Saldanha na potrzeby przeniesionego z Cordoaria Nacional oddziału internistycznego Szpitala Medycyny Tropikalnej. Wkrótce na terenie tej posiadłości, ze składek pochodzących z byłej portugalskiej kolonii w Chinach – Makau, wzniesiono nowoczesny jak na owe czasy, pawilon nazwany na cześć ofiarodawcy – Pawilonem Makau, w którym ostatecznie zakwaterowany został oddział internistyczny. Działa tu do dnia dzisiejszego również oddział specjalizujący się w charakterystycznych dla krajów tropikalnych a nieznanych w Europie chorobach. Obecnie na terenie byłej posiadłości rodziny Saldanha mieści się jeden z większych kompleksów szpitalnych w Lizbonie.

 

Quinta das Águias (Corte-Real )

 

Obiekt ten należy do jednych z najbardziej imponujących wśród wszystkich opuszczonych lizbońskich pałaców, o czym można się przekonać, zerkając na fotografię. Jednym z dwóch architektów tego XVIII – wieczego pałacyku był Carlos Mardel a właściwie Mardell Károly. Był to Węgier pracujący dla portugalskiego króla, współautor m.in. lizbońskiego akweduktu. Park położony jest w parku o powierzchni 7 tys. m² z murami ozdobionymi pięknymi panelami azulejos, rzadkimi okazami drzew i krzewów oraz dekoracyjnymi marmurowymi figurami.

Miasto od kilku lat próbuje sprzedać tę doskonale położoną posiadłość, niestety, bez sukcesu …

 

foto: http://miseriasdelisboa.blogspot.com

 

 

Palácio da Ega (Palácio do Pátio do Saldanha)

 

Historia tego pałacu sięga wieku XVI. W XIX w. należał on do arystokratycznej rodziny Saldanha. W trakcie inwazji napoleońskiej na Portugalię, opowiedziała się ona po stronie francuskiego najeźdźcy. W tym czasie rezydentem pałacu był dowodzący francuską armią, generał Junot. Odbywały się tu wtedy huczne bale, wyprawiane przez ówczesnych właścicieli tego obiektu. Krążyły plotki, iż generał romansował z hrabiną Saldanha …

Konsekwencją takiego mało patriotycznego zachowania było to, że po wyparciu wojsk napoleońskich z Portugalii rodzina Saldanha była zmuszona opuścić kraj.

 

Swoistą ciekawostką jest to, że wspomniana hrabina Saldanha, czy raczej da Ega, bo taki tytuł posiadała (Saldanha to jej nazwisko) osiadła w Rosji. Wyszła tam za mąż za hrabiego Strogonowa i to właśnie od kucharza swojego męża dostała przepis na danie, które stało się potem sławne w całym świecie, znane jako „Boeuf Strogonow”.

 

Pałac służył m.in. jako szpital. W roku 1919 został sprzedany przez potomków hrabiny da Ega państwu portugalskiemu, które to urządziło w jego wnętrzach szpital specjalizujący się w chorobach tropikalnych. Obecnie znajduje się tutaj Archiwum Historyczne Portugalskich Kolonii.

Najciekawszym obiektem w pałacu jest niewątpliwie ogromna sala, zwana Salą Pompejańską (Salão Pompeia). Ozdobiona jest ona pięknymi panelami azulejos, przedstawiającymi 8 ówcześnie największych portów w Europie (Kolonia, Londyn, Wenecja, Hamburg, Rotterdam, Antwerpia, Middelburg i Konstantynopol).

Kiedyś można było Salę Pompejańską zwiedzać raz w miesiącu, na chwilę obecną niestety nie jest to możliwe (zawsze można jednak próbować pertraktować z portierem ;) ).

 

foto: monumentos.pt

 

foto: monumentos.pt  panel przedstawiający Rotterdam

 

foto: monumentos.pt

 

Chafariz da Juqueira (lub Chafariz da Cordoaria)

 

Wybudowany w 1821 r., jest jednym z wielu tego rodzaju ujęć wody pitnej, jaki kiedyś posiadała Lizbona. Ozdobiony jest kolorowym panelem azulejos.

foto: wikipedia ; Chafariz da Cordoaria

 

 

Cordoaria Nacional

 

Nie przy samej Rua da Junqueira, lecz w jej pobliżu położony jest jeden z bardziej oryginalniejszych a z pewnością jeden z najdłuższych budynków w Lizbonie. Jest nim Fábrica Nacional de Cordoaria, znana bardziej pod nazwą Cordoaria Nacional, czyli … Królewska Fabryka Sznurów!

Fabryka, czy raczej manufaktura, działająca w tym miejscu od 1771 r,., swoją działalność zakończyła dopiero w 1998 r.! Obecnie mają tu miejsce różne wystawy. Jednym z najbardziej znanych wydarzeń, jakie ma tu miejsce każdego roku (w kwietniu lub maju) są targi antyków – Feira de Arte e Antiguidades de Lisboa. Informację o dokładnym terminie targów sprawdzicie tutaj.

 

Fábrica Nacional da Cordoaria ; foto: wikipedia

Trasa z opuszczonymi lizbońskimi pałacami jest jedną z wielu niestandardowych propozycji zwiedzania Lizbony, oferowaną przez agencję turystyczną Lisboa Autêntica.

Zainteresowanych samodzielnym zwiedzaniem lizbońskich pałaców polecam tę zakładkę na Google Maps z zaznaczonymi pałacami